Kabak (cucurbita) :
Kabakgiller familyasından, meyvası sebze olarak kullanılan, otsu bir
bitki cinsidir. Kökü
saçak şeklindedir. Gövdesi
sürüngen, köşeli,
ince ve çok uzundur. Üzerinde sert ve kısa
tüyler
bulunur.
Yaprakları büyük, kaba, tüylü;
çiçekleri sarıdır. Meyvesi, etli ve suludur.
İçinde kabak çekirdeği denilen pek çok
tohum vardır.
Faydası : İdrar söktürür ve idrar
tutukluğunu giderir.
Böbrek ve mesane iltihaplarını temizler. Prostattan doğan
şikayetleri giderir. Mide ve bağırsaklara yumuşaklık verir, kabızlığı
giderir. Basuru olanlar için faydalıdır.
Yüksek tansiyonu düşürür.
Göğsü
yumuşatır, öksürüğü keser.
Helvacıkabağının
çekirdekleri bağırsak kurtlarının
düşmesine yardımcı olur. Lapası dıştan tatbik edilecek olursa
boğaz ağrılarını ve kadınlarda görülen akıntıyı
keser.
Kabakulakotu
(venüsçiçeği) :
İkiçeneklilerden; 70-80 cm boyunda ince saplı tırmanıcı bir
bitkidir. Çiçekleri
koyu kahverengidir. Kokusu pistir.
Faydası : İdrar söktürür. Aybaşı
kanamalarının düzenli olmasını sağlar.
Kafuru (kafur)
: Tabiatta, bir çok bitkide bulunur. Tıpta kullanılan kafuru
"Japonya Kafuru"dur. "Cinnamomun
Camphorea" ağacının odunu, su buharıyla distile edilerek elde edilir.
Kafuru renksiz, şeffaf, billuri yapılı, gevrek
parçalarıdır. Kokusu hususi ve keskin, lezzeti sonradan
serinlik veren acı ve yakıcıdır. 204 santigrat derecede
kaynar. Adi sıcaklıkta uçar. Suda çok az erir.
Alkolde, eterde, kloroformda, benzolde ve yağlarda çok erir.
Faydası : Kan dolaşımını kuvvetlendirir. Beyni ve sinirleri uyarır.
Kalp yetersizliğini giderir. Solunum sistemini
uyarır. Bronşların ifrazatını arttırır. İspirto ile karıştırılmış
kafuru, ağrıları ve kepeklenmeyi keser. Akciğer
hastalıklarında faydalıdır. Ateşli hastalıklarda, uyuşturucu maddelerde
zehirlenmelerde ve gece terlemelerinde de
kullanılır. Tıpta kafurulu yağ, kafurulu ispirto gibi terkipler
kullanılır.
Kahkahaçiçeği
(çitsarmaşığı) : Çitsarmaşığıgiller
familyasından, uçları mavi çizgili beyaz
çiçekler açan bir
çeşit sarmaşıktır.
Faydası : Kabızlığı giderir. Hazmı kolaylaştırır.
Kahve (coffea)
: İkiçenekliler sınıfının, kökboyasıgiller
familyasından, vatanı Afrika olan, fakat Asya ve
Amerika'nın tropik bölgelerinde yetiştirilen, 20 kadar
çeşidi olan bir ağaçtır. En çok
bilineni Arabistan
kahvesi'dir. 7-8 metre boyunda bir ağaçtır. Yaprakları sivri
uçlu olup, kenarları dalgalıdır.
Çiçekleri beyaz
ve hoş
kokuludur. Meyvesi kiraza benzer; içinde ince iki
çekirdek bulunur. Her çekirdeğin
içinde aynı
şekilde bir tohum
vardır. Tohumlarında, kafein alkoloidleri vardır.
Faydası : Kandolaşımını sağlar. Uykuyu kaçırır,
düşünmeyi kolaylaştırır. Yarımbaş ağrılarını dindirir.
Uyuşturucu maddelerle zehirlenmelerde faydalıdır. Boğmaca
öksürüğünü keser. Nikris
ağrılarını teskin
eder.
Tansiyonu yüksek olanların kahve içmemesi tavsiye
edilir. Ayrıca fazla miktarda içildiğinde uykusuzluk, sinir
bozukluğu ve çarpıntı yapar.
Kakao (hindbademi)
: İkiçenekliler sınıfının sterculiaceae familyasından,
vatanı tropik Amerika olan bir ağacın
meyvesidir. Kakao ağacı 4-10 metre boyundadır. Yaprakları derimsidir.
Çiçekleri her mevsimde açar.
Meyvelerinin içinde kestane
büyüklüğünde
tohumları vardır. Tohumlarının içeriğinde teobromin denilen
alkoloid vardır. Bu madde uyarıcıdır. Tohumlarından kakao yağı
çıkarılır. Kozmetik sanayiide ve eczacılıkta fitil
yapmakta kulanılır. Tohumlarının yağı alındıktan sonra elde edilen
kakao tozuna çikolata denir.
Faydası : Uyarıcı, iştah açıcı ve kuvvet vericidir. İdrar
söktürür. Vücuttaki zehirlerin
dışarı atılmasını
sağlar.
Böbrek iltihaplarını giderir. Fazla içildiği
takdirde çarpıntı ve baş ağrısı yapar.
Kakule (cardamon)
: İkiçenekliler sınıfının, zencefilgiller familyasından bir
bitkidir. Hindistan'da ve Asya'nın
sıcak bölgelerinde yetişir. Meyvesi 1-2 cm boyunda bir
kapsüldür. İçinde birbiri üzerine
oturan siyah,
prizmatik
tohumları vardır. Meyveler tamamen olgunlaşmadan toplanır.
İçeriğinde sineol, terpineol ve asetat vardır.
Faydası : Ferahlık verir. İştah açar. Mide rahatsızlıklarını
ve gazları giderir. Vücuda rahatlık verir.
Kanaryaotu (senecio)
: Bileşikgiller familyasından bir bitki cinsidir. Adikanaryaotu denilen
çeşidi, bütün yıl
boyunca çiçek açan 10-40 santimetre
boyunda bir
veya iki yıllık otsu bir bitkidir. Çiçekleri
küçük silindir
şeklindedir. Meyvelerinin içeriğinde uçucu yağ,
tanen,
reçine, inulin vardır. Köklerinde ise; "Senecin" ve
"Senecionin" adlı iki alkoloid bulunur.
Faydası : Aybaşı kanamalarını düzenler. Aybaşı ağrılarını
keser.
Bağırsak kurtlarını düşürür. İshal,
dizanteri ve
kanamalarda faydalıdır. Yaraları iyileştirir. Romatizma ağrılarını
keser.
Kantaron
(kantariyyon) : İkiçenekliler sınıfının,
bileşikgiller familyasından, bütün dünyada,
özellikle ılıman
bölgelerde yaygın olan çok yıllık veya bir yıllık
bitkidir.
Kırmızı, sarı, mavi ve nadiren beyaz çiçekli olanı
bulunur. Kökü acıdır. Bu türüne
"Büyük
Kantaron" da denir. Çoğunlukla kökü
kullanılır. Yaz
aylarında toplanıp
kurutulur.
Faydası : Vücudu kuvvetlendirir. Ateşi
düşürür.
İştah açar, hazmı kolaylaştırır. İshali keser. Nekahat
devresini
kısaltır. Nezle ve bronşite faydalıdır.
Öksürüğü
keser. Mide ağrılarını dindirir. Yaraların iyileşmesinde yardımıcı
olur. Astım, mide ülseri, midede asit fazlalığı, akciğer
hastalıkları, damar sertliği ve sinir iltihaplarında da
faydalıdır.
Karaağaç
(ulmus) : İkiçenekliler sınıfının,
karaağaçgiller familyasından, kışın yaprak döken,
bir çeşit orman
ağacıdır. Yaprakları kısa saplı, kenarları çift dişlidir.
Çiçekleri salkım şeklindedir. Odunu iyidir.
Hekimlikte
kabukları kullanılır.
Faydası : Ağrıları keser. Yara ve bereleri tedavi eder. Yaprakları
kaynatılıp, içilecek olursa kandaki şeker
miktarını düşürür.
Karabaşotu
(lavadula stoechas) : Ballıbabagiller familyasından, bir
veya çok yıllık otsu yahut dip kısmı odunsu
bir bitkidir. Ezildiği zaman çok kuvvetli ve hoş olmayan bir
koku çıkarır. Çiçekleri mavi veya
menekşe
rengindedir. Bir türünden karabaşyağı denilen bir
esans çıkarılır. Yurdumuzda alçak makilerde
bulunur.
Faydası : Ağrıları geçirir. Kalbe kuvvet verir. Damar
sertliğinde faydalıdır. Balgam söker. Sara ve beyin
hastalıklarında kullanılır. Uyuşukluğu giderir, zindelik verir.
Karabiber (dar-i
fülfül) : İkiçenekliler
sınıfının, karabibergiller familyasından, vatanı Doğu Hindistan olan,
yaprak dökmeyen tırmanıcı bir bitkidir. Yaprakları
yürek
biçiminde ve damarlıdır. Çiçekleri
sarkıktır.
Meyveleri
küçük, toparlak ve sapsızdır.
Faydası : Mideyi ısıtır. İştah açar. Hazmı kolaylaştırır.
Mide
ve bağırsaklardaki mikropları öldürür. Gaz
söktürür
ve gaz birikmesine engel olur. Şeker hastalığının ilerlemesini
durdurur. İdrar söktürür. Enerji verir.
Cinsel
istekleri kamçılar. Sinirleri kuvvetlendirir. Yiyeceklerde
baharat olarak kullanılır. Damar sertliği, yüksek
tansiyon, egzama, üremi, bağırsak iltihabı ve romatizmadan
şikayet edenler, mümkün olduğu kadar az
kullanmalıdırlar.
Karamuk (agrostemma
githago) : Karanfilgiller familyasından, yurdumuzda
hububat yetiştirilen tarlalarda
görülen, çoğu zaman buğdayla karışık
olarak biten,
30-100 cm yüksekliğinde, tohumları zehirli bir bitkidir.
Üzeri tüycüklerle kaplıdır. Yaprakları
almaşıktır.
Çiçekleri büyük ve
güzel ve morumsu pembe
ve ender olarak
da beyazdır.
Faydası : Soğuk algınlığını giderir.
Karanfilağacı
(caryophyllus aromaticus) : Mersingiller familyasından
anayurdu Molük adaları olan ve birçok
tropik ülkelerde ve başlıca Zengibar, Filipinler ve
Hindistan'da yetiştirilen, kış aylarında yaprak dökmeyen bir
ağaçtır. Çiçeğinin tomurcuklarına
karanfil denir.
Baharat olarak kullanılır. Çiçeklerinden elde
edilen
karanfilyağının içeriğinde hidrokarbür, euganol,
salisilik
asid ve karyofilin vardır. Güzel kokuludur. Tadı acıdır.
Baharat olarak kullanılır.
Faydası : Mikropları öldürür. Ağrıları
dindirir.
Sinirleri uyarır. Hazmı kolaylaştırır. Koku giderir. İştah
açar.
İshali keser. Bedeni ve zihni yorgunlukları giderir. Cinsel arzuları
kamçılar. Doğumu kolaylaştırır. Karanfil
esansı diş macunlarında kullanılır.
Karanfilçiçeği
(dianthus caryophyllus) : İkiçenekliler
sınıfının, karanfilgiller familyasından; karşılıklı ensiz sivri
yapraklı, düğüm düğüm ince saplı,
300 kadar
çeşidi bulunan, otsu bir süs bitkisidir. Yaprakları
pembe,
beyaz
veya kırmızıdır. Ençok tanınan türü
çiçek karanfili'dir. Çok hoş
kokuludur.
Yapraklarından şurup yapılır.
Faydası : Ateş düşürür, terletir. İştah
açar.
Mide üşütmesinden doğan şikayetleri giderir.
Dağkaranfilinin
çiçekleri balla karıştırılıp yenirse,
iktidarsızlığı giderir.
Karanfilkökü
(geum urbanum) : Gölgelik yerlerde yetişen sarı
çiçekli bir çeşit bitkinin, karanfil
kokulu
köküdür. İlkbahar ve yaz aylarında toplanıp,
kurutulur. İçeriğinde tanen vardır.
Faydası : Mide ve bağırsak bozukluklarını giderir. İshali keser. İştah
açar. Ağrıları dindirir. Sinirleri
kuvvetlendirir.
Kardeşkanı
(ejderkanı) : Birçenekgiller sınıfının,
zambakgiller familyasından, Kanarya adalarında yetişen bir
ağaç veya ağaçcıktır. Gövdesi kalındır.
Yaprakları
sert ve kılıç şeklindedir. Dallarının ucunda demet şeklinde
toplanmıştır. Yaşlı gövdelerden, boyacılıkta kullanılan,
reçinemsi kırmızımtırak bir özsu akar.
Faydası : Yaraları tedavi eder. Dış kanamaları keser.
Karnabahar
(karnabit) : Turpgillerden; vatanı Doğu Akdeniz
bölgesi olan 2 yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları
koyu yeşil, çiçekleri beyaz veya sarımtıraktır.
Kış
sebzelerindendir. Lahanaya benzer. Aslında, lahananın
çiçek
saplarının kısalıp etlenmesiyle lahanadan türemiştir. Yenen
kısmı,
henüz açmamış yoğun çiçek
durumudur.
Yurdumuzda; güzlük turfanda karnabahar, kışlık
karnabahar ve
mart karnabahar olmak üzere üç
çeşidi vardır.
Fosfor ve vitamin bakımından çok zengindir.
Faydası : Zihin yorgunluğunu giderir. Cinsel gücü
arttırır.
Sinirleri kuvvetlendirir. İdrar söktürür.
Dalak
hastalıklarına iyi gelir. Şeker hastalarına faydalıdır. Kalp
hastalıklarında şikayetlerin azalmasında yardımcı olur.
Karpuz (harbuz) :
Kabakgiller familyasından; sürüngen gövdeli,
parçalı sert yapraklı, sarı çiçekli,
iri meyveli,
bir yıllık bir bitkidir.
Faydası : Kanı temizler. Vücuda serinlik verir.
Böbreklerdeki kum ve taşların dökülmesine
yardım eder.
Kemiklerin gelişmesine yardımcı olur.
Kasıkotu (fıtıkotu)
: Karanfilgiller familyasından; Avrupa'da, Asya'da ve yurdumuzda
yetişen, toprak yüzeyinde
yatık olarak gelişen bir veya çok yıllık bitkilerdir.
Yaprakları
küçüktür ve kümeler
halindedir. Hekimlikte;
toprağın üstünde kalan kısımları kullanılır.
Faydası : Böbrek ve mesane hastalıklarını giderir. Fıtıkta
faydalıdır. İdrar söktürür. Vücuda
rahatlık verir.
Kasık
şişmelerini indirir. Bademcik iltihap ve şişmelerini tedavi eder.
Kasımpatı
(krizantem) : Bileşikgiller familyasından; sonbahar
aylarında çiçek açan bir süs
bitkisidir. Birçok
çeşidi vardır.
Faydası : Bir türünden böcek
öldürücü ilaç yapılır.
Kasnı (galbanum)
: Maydanozgillerden; çadıruşağıotu ile şeytanteresi ağacı
gibi bitkilerden elde edilen bir çeşit
zamktır. Kokusu kuvvetli tadı acıdır.
Faydası : Ağrı kesicidir. Spazmları önler.
Kaşıkotu (cochleria)
: Turpgiller familyasından; Mart'tan Temmuz'a kadar beyaz
çiçekler açan, güzel yeşil
renkli bitkidir. Hardala benzer. Lezzeti acı, kokusu keskindir.
Yaprakları etli, kenarları kaşık gibi içeri doğru
kıvrıktır. Taze yapraklarında acı ve yakıcı bir esans vardır.
Yaprakları ve kökü kullanılır. Taze iken kullanılır.
Faydası : Skorbütte ve sıracada faydalıdır. Diş eti
iltihaplarını giderir. Diş etlerini kuvvetlendirir.
Kaşu (cacho)
: Kaşu akasyasının odunundan elde edilen bir maddedir. Kahverengi,
kokusuz bir kütledir. Soğuk
suda kısmen, sıcak suda ve alkolde tamamen
çözünür.
Faydası : İshali keser. Vücuda kuvvet verir.
Katırtırnağı
(genista luncea) : Baklagiller familyasından; dik duran
çalı halinde, her zaman yeşil olan odunsu
bir bitki cinsidir. Genç sürüngenler,
narin yapılıdır.
Üzerinde çok sayıda yaprak bulunur veya
yapraksızdır.
Çiçekleri sarıdır.
Faydası : İdrar ve balgam söktürür. Hazmı
kolaylaştırır.
Böbrek ve safra kesesi taşlarının
düşürülmesine
yardım
eder. Mesane hastalıklarını tedavi eder. Romatizma ve nikriste de
faydalıdır. Kabızlığı giderir. Kalp
hastalıklarında da kullanılır.
Katrancı
(sedirağacı) : Çamgiller familyasından;
Lübnan dağlarında ve yurdumuzda Toros dağlarında yetişen
40 metre kadar boyu olan çok gösterişli ve heybetli
bir
ağaçtır. Dalları yataydır. Yaprakları iğne gibi olup, demet
şeklindedir. Renkleri, genç yaşında koyu yeşildir. Zamanla
açık mavi yeşile dönüşürler.
Kozalağı, olgunken
açık
kestane renkli, uzunca, oval şeklinde ve 8-12 cm boyundadır.
Tohumlarında reçine vardır. Odunu kokuludur.
Gövde ve dallarının kapalı yerlerde yakılmasıyla sarıkatran
elde edilir.
Faydası : Mikrop
öldürücüdür. Cilt solunum
yolları hastalıklarında kullanılır. İdrar
söktürür.
Katranköpüğü
(agaric) : Çayır mantarlarındandır. Şapkasının
alt yüzü dilim dilimdir.
Faydası : Solunum yolları hastalıklarında kullanılır.
Kavakağacı (populus)
: Söğütgiller familyasından, sulak yerlerde yetişen
bir çeşit ağaçtır. Akkavak, titrekkavak,
tellikavak, servikavağı, karakavak, Hollandakavağı gibi
çeşitleri vardır. Hekimlikte karakavak kullanılır.
Karakavak 25-30 metre boyunda, gövdesi kalın bir
ağaçtır.
Yaprakları üçgen şeklinde, dişli ve
tüysüzdür.
Yaprak tomurcukları tanen, uçucu yağ, mum, salisin ve
populin adı verilen glikozitleri taşır.
Faydası : Kavak tomurcuklarından hazırlanan merhemler basur memelerinin
ve romatizmanın lokal tedavisinde
kullanılır. Karakavak odunun yakılmasından kömür elde
edilir. Mide ve bağırsaklardaki gazı giderir. Yine bu
kömürden yapılan diş tozları da dişlerin
temizlenmesinde ve dişetlerinin kuvvetlendirmekte kullanılır.
Kavun (cucumis melo)
: Kabakgiller familyasından; vatanı Küçük
Asya olan, sürüngen gövdeli, iri meyveli bir
yıllık bir bitkidir. Yaprakları oldukça
büyüktür
ve yürek biçimindedir.
Çiçekleri,
yapraklarının koltuğundan
çıkar. Meyvesi sulu ve güzel kokuludur.
Faydası : Sinirleri yatıştırır. Rahat bir uyku verir.
Böbrekleri ve kanı temizler. Cide temizlik verir. İdrar
söktürür. Böbreklerdeki kum ve
taşların
dökülmesine yardım eder. Nikris ve romatizma
şikayetlerinin
hafiflemesini sağlar. Akciğer veremi ve kansızlıkta da faydalıdır.
Kabızlığı giderir. Basur memelerinin
şikayetlerini azaltır. Vücuda serinlik verir. Mide ve
bağırsaklarda ülser veya iltihap olanlarla, şeker hastaları ve
yüksek tansiyonlular yememelidir.
Kayakoruğu
(kulakotu) : Damkoruğugiller familyasından; tam ve etli
yapraklı odunsu veya otsu bir bitkidir.
Çiçekleri salkım biçimindedir. Yeşil
kısmı acıdır.
Faydası : Yeşil kısımları zeytinyağı ile karıştırılıp, merhem yapılır.
Cilt iltihaplarında, egzamada, nasır
tedavisinde kullanılır.
Kayışkıran (eşekotu)
: Baklagiller familyasından; boş arazilerde ve kurak yerlerde yetişen
30-60 cm
yüksekliğinde çok yıllık dikenli bir bitkidir.
Yaprakları
kısa saplıdır. Çiçekleri pembedir. Meyveleri
küçüktür.
Köklerinde tanen, sakkaroz, zamk, uçucu ve sabit
yağ, spinosin ve ononin vardır. Kökleri kullanılır.
Faydası : Terletir ve idrar söktürür.
Vücuda
rahatlık verir. Böbrek taşlarının
düşürülmesine
yardım eder. Böbrek
ve mesane iltihaplarını giderir. Boğaz ağrılarını geçirir.
Kayınağacı
(akgürgen) : Kayıngiller familyasından; kış
aylarında yapraklarını döken güzel
görünüşlü bir orman
ağacıdır. Dalları salkım gibidir. Kabukları halka halkadır. Kabuk ve
dallarının kuru distilasyonundan kayınağacı
katranı elde edilir.
Faydası : Müzmin bronşit, verem tedavisinde kullanılır. Diş
ağrısını keser. Kabuklarının suda kaynatılmasıyla
elde edilen suyla yüz lekeleri, çiller giderilir.
Kıllar temizlenir.
Kayısı (prunus
armeniaca) : Gülgillerden 4-6 metre boyunda bir
çeşit meyve ağacıdır. Meyvesi cevizden
büyük,
derisi ince, açık turuncu renkte, eti sulu, tatlı ve
güzel kokulu, tek ve sert çekirdeklidir. Şekerpare,
şam,
tokaloğlu, imrahor, muhittinbey, hacıkız, hasanbey, darende gibi
çeşitleri vardır.
Faydası : Sinir zafiyetini giderir. Uyku verir. Beyin yorgunluğunu
geçirir. İştah açar ve hazmı kolaylaştırır.
Nekahat devresini kısaltır. Raşitizmde faydalıdır. Kansızlığı tedavi
eder. Kabızlığı giderir. Yüz ve boyunlara
tazelik ve güzellik verir.
Kaynanadili
(kaktüs) :
Atlasçiçeğigiller familyasından; bir
çeşit bitkidir. Nopal zamkı elde edilir.
Faydası : Dizanteri ve ishali keser.
Kazayağı
(kenopodyum) : Ispanakgiller familyasından; yaprakları
kazayağına benzer, Kuzey Amerika'nın doğu
bölgelerinde yetişen ve Akdeniz bölgesinde de
görülen kokulu, otsu bir bitkidir.
Topraküstündeki
kısımlarından
su buharı distilasyonu ile elde edilen uçucu yağa "kazayağı
esansı" denir.
Faydası : Bağırsak solucanlarını düşürmekte
faydalıdır.
Kebabe
(hindistaneriği) : Cava, Sumatra ve Borneo'da yetişen
"piperaceae"nin kurumuş meyvesidir. Taze iken
% 6-15 terementi ruhunun polimeri bir esans ve kübebik asidden
mürekkep bir reçine ve kübebin denilen
kristalize, lezzetsiz bir cevher ihtiva eder.
Faydası : Mide ve idraryolları hastalıklarında kullanılır.
Kebereotu (kedi
tırnağı) : Bir çeşit çalıdır.
Fransa'da ve ülkemizin Akdeniz bölgesinde yetişir.
Yemişi nohuttan
büyüktür. Turşusu yapılır.
Kökünün kabukları kullanılır.
Faydası : İdrar söktürür, vücuda
rahatlık verir. İştah açar. Skorbüt tedavisinde
kullanılır.
Keçiboynuzu
(harnup) : Baklagiller familyasından; Güneydoğu
Anadolu ve Akdeniz havzasında yetişen 6-10
metre boyunda, kışın yaprak dökmeyen bir ağaç ve
onun
meyvesidir. Çiçekleri yeşilimtıraktır. Meyvesi
10-20
cm boyunda, yassı, etli, açılmayan ve koyu renklidir.
İçeriğinde yağ, sakkaroz, glikoz, selüloz ve azotlu
bileşikler vardır. Çiğ yendiği gibi reçel ve
likör de yapılır.
Faydası : Mide ve bağırsak hastalıklarına faydalıdır.
Göğsü yumuşatır, balgam söker ve bronşları
boşaltır. İshali
keser. Sigara tiryakileri için faydalıdır.
Keçi
sedefotu (keçisedefi) : Baklagiller
familyasından; Haziran - Ağustos ayları arasında açık mor
renkli
çiçekler açan 50 - 100 cm boyunda
çok
yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları koyu yeşildir.
Çiçekleri gövde ve
dalların ucunda salkımlar şeklindedir. Meyvesi; esmer kırmızımtırak
renkli, tüysüz ve çok tohumludur. Toprak
üstündeki kısımların içeriğinde "tanem" ve
"galegin" adlı alkoloid ve acı maddeler vardır. Bitkinin tamamı
toplanıp, kurutulur.
Faydası : Anne sütünü artırır. Az miktarda
verildiği
takdirde kandaki şeker miktarını düşürür.
Fazla
kullanmamak gerekir.
Kediayağı
(antennaria diocia) : Bileşikgiller familyasından; Doğu
Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgesinde
yetişen, beyazımsı ve yumuşak sık tüylü bir bitkidir.
Çim ve çalılar arasında bulunur.
Çiçekleri
kullanılır.
Faydası : Öksürüğü keser.
Göğsü yumuşatır
ve balgam söktürür. Bronşit ve safra kesesi
hastalıklarında
kullanılır. İdrar söktürür.
Kedinanesi (yabani
sümbül) : Ballıbabagiller familyasından;
kırlarda yetişen beyaz ve pempemsi çiçekli bir
bitkidir. İstanbul ve İç Anadolu bölgesinde
görülür. Kediler çok sever.
Faydası : Hazım sistemini düzeltir. Hazmı kolaylaştırır. Mide
ve
bağırsak gazlarını söktürür. Karın ağrılarını
giderir. Astım grip ve bronşitin sebep olduğu nefes darlığını
geçirir. İdrar söktürür. Bağırsak
solucanlarını
düşürür. Ağrılı aybaşı kanamalarında
faydalıdır. İktidarsızlığı giderir. Sinirleri yatıştırır.
Kediotu (valeriana)
: İkiçenekliler sınıfının, kediotugiller familyasından;
kökü az etli, çok yıllık bir otsu
bitkidir. Boylarına göre iki gruba ayrılır. Bir kısmının boyu
5-50 santimetre kadardır. Diğerleri ise, 2 metreyi
bulabilirler. En yaygın türü tıbbi kediotudur.
Yurdumuzda
büyük yapraklı kediotu,
küçük kediotu ve dağ
kediotu
gibi türleri vardır.
Tıbbi kediotu : Avrupa ve Kuzey Asya'da yabani olarak yetişir.
Öneminden ötürü
kültür bitkisi olarak da
yetiştirilir. 1-1,5 metre yükseklikte çok yıllık
bir
kediotu türüdür. Gövdesinin
içi boştur.
Yarprakları karşılıklı
olarak dizilmiştir. Sapları kısa, kenarları dişlidir.
Çiçekleri büyük, beyaz veya
pembe renklidir.
Meyveleri küçük
ve tüylüdür. Rizom ve köklerinde
nişasta, şeker,
reçine, chatin, valerin ve uçucu bir yağ vardır.
Kökü tazeyken
kokusuzdur. Kuruduğu zaman keskin fena bir kokusu vardır.
Faydası : Sinirleri telkin eder. Nevrasteni ve isteride faydalıdır.
Ateş düşürür, spazm
çözer. Sinirsel baş
ağrılarını, sinirsel çarpıntıları teskin eder. Tıbbi
kediotunun
kökünden elde edilen kediotu esansı isteri, kore ve
epilepside kullanılır. Baş dönmesi, taşıt tutması ve
heyecanlanma hallerinde kullanılır.
Kekik (thymus)
: İkiçenekliler sınıfının, ballıbabagiller familyasından;
odunsu saplı, karşılıklı küçük yapraklı,
sürüngen, çok yıllık timol kokulu
alçak bir
bitkidir. İçeriğinde thymol vardır. Güney
Amerika'da
yetişen thymus
vulgaris türünden hafif sarı renkli uçucu
kekikyağı
elde edilir. İçeriğinde timol ve karvakrol vardır. Midevi,
idrar
söktürücü ve antiseptik olarak
kullanılır.
Yurdumuzda yabani kekik ve başlı kekik çok miktarda yetişir.
Ancak
mercanköşk türlerinin çoğu da kekik yerine
kullanılmaktadır.
Faydası : Bedeni kuvvetlendirir. Hazmı kolaylaştırır. İştahsızlığı
giderir. Sinirleri kuvvetlendirir. Kalp
çarpıntılarını keser. Yemeklerin bozulmasını önler.
Bağırsak iltihabını iyileştirir. Salgı bezlerinin düzenli
çalışmasını sağlar. İdrar
söktürür. Aybaşı
kanamalarının düzenli olmasını sağlar. Bağırsak solucanlarının
düşürülmesine yardım eder.
Böbreklerde ve
mesanedeki mikropları öldürür. Cinsel isteği
kamçılar. Tansiyonu
geçici olarak yükseltir. Hastalıklara karşı direnme
gücünü artırır. Çocuklarda
görülen
kansızlığı giderir. Kan
dolaşımını düzenler. Müzmin
öksürük, astım,
bronşit ve iltihaplı zatülcenp'e faydalıdır. Grip, beyin
nezlesi ve
anjinde şikayetlerin azalmasına yardımcıdır. Kekik suyu ile banyo
romatizma ağrılarını dindirir. Kandaki şeker
miktarını azaltır. Hamileler ve guatrı olanlar kullanmamalıdır.
Kenevir (esrarotu)
: Kendirgiller familyasından, vatanı Hindistan olan, sıcak
ülkelerde ve yurdumuzda da
kültürü yapılan, bir yıllık bir bitki
türüdür. Gövdesi diktir.
İçi boştur.
Yüzeyi pürtüklüdür.
Yaprakları 5-11
parçalıdır. Meyvesi 3-5 milimetre boyundadır. Tanelerinin
içinde etli bir cücük vardır. Dal
uçlarında
reçine ve
uçucu bir yağ vardır. Meyveleri yağ bakımından zengindir.
Tohumlarından çıkarılan yağ, sabun sanayiinde
kullanılır. Gövdesinin kabuk kısmından kenevir veya kendir
denilen bir lif elde edilir. Bunlardan ip, halat ve
kaba dokulamalar yapılır.
Faydası : Yapraklarının suda haşlanması müzmin romatizma
ağrılarını keser.
Keraviye
(karamankimyonu) : Maydanozgiller familyasından Doğu
Anadolu bölgesinde yetişen 2 yıllık otsu bir
bitkidir. Çiçekleri beyaz renklidir. Mayıs -
Temmuz ayları arasında açar. 30 - 90 cm boyundadır. Kazık
köklüdür. Meyvesi esmerdir.
İçeriğinde tanen, reçine, sabit ve
uçucu yağlar vardır.
Faydası : Anne sütünü artırır. Mide ve
bağırsak
gazlarını, midedeki diğer şikayetleri giderir. İdrar
söktürür.
Astımda faydalıdır.
Kereviz (apium
graveolens) : Maydanozgiller familyasından,
kökleri ve yaprakları sebze olarak kullanılan
kokulu, iki yıllık bir bitkidir. İçeriğinde sedanonik
anhidrit, sedanolin, limonen, palmirik asit, gayakol gibi
maddeler vardır. Yaprakları ve baş kısmı kullanılır.
Faydası : Uyarıcı ve idrar
söktürücüdür.
İktidarsızlığı giderir. Cinsel istekleri kamçılar. Şeker,
guatr
ve yüksek
tansiyonda faydalıdır. Böbrek, akciğer ve karaciğer
hastalıklarını önler. Mideyi kuvvetlendirir. İştah
açar.
Sürmenajda faydalıdır. Sinir yorgunluğunu giderir. Kanı
temizler. Karaciğer şişliğini giderir. Böbreklerdeki kum
ve taşların dökülmesinde yardımcı olur. Safra
ifrazatını düzenler. Nikris ve romatizmada faydalıdır.
Susuzluğu
keser ve vücuda serinlik verir. Kalp hastalarına tavsiye
edilir. Ses kısıklığını giderir.
Kestane (castanea
vesca) : Kayıngiller familyasından; kışın yapraklarını
döken, 25 - 30 metre boyunda bir
ağaçtır. Yaprakları geniştir. Meyveleri iridir.
Faydası : Kabuklarının suda kaynatılması ile hazırlanan
ilaç;
ateş düşürür ve sinirleri yatıştırır.
Meyvesi, kasları
kuvvetlendirir. Kan dolaşımını düzenler. Bedeni ve zihni
yorgunluğu giderir. Varis ve basur memelerinin
meydana gelmesini önler. Karaciğer yorgunluğu ve şişliğini
geçirir. Kansızlığı giderir. Mideyi kuvvetlendirir.
Damar sertliği ve yüksek tansiyondan şikayet edenlerle, şeker
hastaları yememelidir.
Keten tohumu
(graine
de lin) : Keten denilen kireçli topraklarda
yetişen otsu bir bitkinin tohumudur. İçeriğinde
sabit yağ, müsilaj, protein, siyanogenetik bir glikozit olan
linamarin vardır. Ketenyağında asitler vardır. Boya ve
muşamba sanayiinde kullanılır.
Keten Tohumun Faydaları : Akciğer hastalıkkları bronşit ve soğuk
algınlığında
faydalıdır. Lavman olarak kullanılırsa kabızlığı
giderir. Müzmin öksürüğü
keser. Dolama,
köpekmemeleri ve her türlü
çıbanın tedavisinde
faydalıdır.mide-bağırsak sorunlarına karşı iyi gelir ,bağırsakları
yumuşatır ,kemikleri güçlendirir.
özellikle menopoz
döneminde yararlıdır.Bağışıklık sistemini
güçlendirir
, menopoza bağlı şikâyetleri hafifletir,kalp-damar
hastalıklarından korur,kolesterol, şeker seviyesini
dengeler.Yüksek tansiyonu
düşürür,romatizmal
hastalıkları önler.Sinir sistemini
güçlendirir,hafızayı
güçlendirir.Konsantrasyon
bozukluğuna karşı iyi gelir,yaşlanmaya bağlı dikkat dağınıklığına karşı
iyi gelir,haricen kullanılarak yaraların çabuk iyileşmesini
sağlar.Egzama ve sedef hastalıklarında kullanılır.Nasırlarda kompres
olarak kullanılır,solunum yolu hastalıklarında olumlu etki yapar ,
ruhsal bozukluklara karşı iyi gelir,
öksürüğü
giderir.
Kılıçotu
(sarıkantaron) : Kılıçotugiller familyasından;
Mayıs - Eylül ayları arasında sarı renkli
çiçekler açan, 30
- 100 cm boyunda çok yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları
sapsızdır. Koyu yeşildir. Çiçekleri dallarının
ucundadır.
Çiçek dallarında; pinen, cadinen, tanen,
reçine, zamk, acı maddeler ve boya maddeleri vardır.
Faydası : Sinirleri yatıştırır. İdrar ve balgam
söktürür. Göğsü yumuşatır,
öksürüğü keser. İştah
açar. Zeytinyağı
ile hazırlanan merhemi yaraları iyileştirir. Filizlenmiş
uçlarından yapılan haşlama, bağırsak kurtlarını
düşürür.
Kınaağacı (hınna)
: Kınaağacıgiller familyasından, anayurdu Hindistan olan ve
Arabistan'da ve Akdeniz
ikliminde yetiştirilen ayrık dallı, beyazımsı kabuklu, karşıt yapraklı
bir ağaçtır. Çiçekleri beyaz renkli ve
keskin
kokuludur. Kurutulmuş yapraklarından kına elde edilir. Saç
ve parmakları boyamakta kullanılır.
Faydası : Ayak terlemelerine engel olur. Dolamada kullanılır. Uyuz ve
egzamaya iyi gelir. Guatrın üzerine
bağlanırsa, faydası görülür. Sarılık, idrar
zorluğu, gastrit ve kolit'de iyileştiricidir. Ağız yaraları ve deri
çatlaklarını tedavi eder.
Kınakına
(kontestozu) : Kökboyasıgiller familyasından;
anayurdu Peru ve Bolivya olan ve sanayii bitkisi olarak
Cava, Güney Hindistan, Kolombiya, Seylan, Guatemala, Kamerun
ve Kongo gibi tropikal ülkelerde yetiştirilen
15-20 metre boyunda bir ağaçtır. Kabuğundan kinin
çıkarılır. Kınakınanın içeriğinde kinin, kinidin,
kinşonin,
singol, kupreol gibi maddeler vardır. Gövde, kök ve
kabukları kullanılır. Tadı acıdır.
Faydası : Ateş düşürür. Sıtmayı tedavi eder.
Tifoda faydalıdır. Ağır ve mikroplu hastalıkların nekahat devresini
kısaltır. Cilt kaşıntılarında faydalıdır. İştah açar. Kuvvet
verir. Kabızlığı giderir. Kinidin alkoloidi taşikardide
kullanılır. Vücuda kuvvet verir.
Kırkdamarotu
(cryptogamae) : Damarlı çiçeksiz
bitkilerdendir. 100 kadar çeşidi vardır. Kibritotları,
atkuyrukları ve eğreltiotları bu familyadandır. Yol kenarlarında ve
kumlu topraklarda yetişirler.
Faydası : Burun kanamasını keser. Kesiklerde ve çıbanda
faydalıdır. Balla karıştırılıp yenecek olursa, nefes
darlığını giderir. Yaraları iyileştirir. Kandaki şeker miktarını
düşürür.
Kırlangıçotu
(hilaliye) : Gelincikgiller familyasından, Nisan - Mayıs
ayları arasında sarı renkli çiçekler
açan, 30
- 70 cm yüksekliğinde çok yıllık otsu bir bitkidir.
Kuzey
Anadolu bölgesinde yetişir. Çiçekleri
dallarının
ucundadır. Bitkinin tamamında ve özellikle yapraklarında sarı
renkli boya maddesi ve alkoloidler vardır. Sapı
kırıldığı zaman sarı renkli bir süt akar. Zehirlidir.
Faydası : Sütü siğil ve nasırların tedavisinde
kullanılır.
Kırmızıbiber
(guinea pepper) : Olgunlaşak kızarmış yıllık biberin
kurutularak toz haline getirilmiş şeklidir.
Faydası : Hazmı kolaylaştırır. Mide tembelliğini giderir. İştah
açar. Kusmayı önler. İshali keser. Mide ve
bağırsaklarda gaz birikmesini önler. İshali keser. İdrar ve
ter
söktürür. Cinsel istekleri
kamçılar. Grip ve soğuk
algınlığında faydalıdır. Merhemi lumbago, nevralji ve romatizmada
faydalıdır. Egzama, yüksek tansiyon, üremi
veya damar sertliğinden şikayet edenler kullanmamalıdır.
Kısamahmut
(dalakotu) : Ballıbabagiller familyasından; Haziran -
Eylül ayları arasında pembe ve seyrek olarak
da beyaz renkli çiçekler açan, otsu
bir bitkidir.
10 - 30 cm boyundadır. Yaprakları; karşılıklı, tüylü,
kenarları
dişili ve küçük bir meşe yaprağı
şeklindedir.
Çiçekleri üst yapraklarının koltuğunda
gruplar
halindedir. Meyvesi
küçüktür.
Çiçekli bitkide uçucu bir yağ, acı
maddeler, tanen, glikozitler vardır.
Faydası : Vücuda kuvvet verir. Ateşi
düşürür. İdrar
söktürür. Mesane taşlarının
düşürülmesine
yardımcı olur.
Aybaşı tutkluğunu giderir. Öksürüğü
keser.
Kızılcık (cornus)
: Kızılcıkgiller familyasından; çoğunluğu çalı
veya ağaç halinde odunsu ve bir kaçı da otsu
karakterde, kışın yaprak döken veya her zaman yeşil bitki
cinsidir. Yaprakları sade, uzun veya kısa saplı,
genellikle çatallı tüylüdür.
Çiçekleri salkım veya şemsiye şeklindedir. 40
kadar
türü vardır. Meyvesi yuvarlaktır.
Yurdumuzda yetişen türü sarı
çiçekli
kızılcıktır. Boyu 7-8 metre kadardır. Çalı şeklinde olanları
da
vardır. Kış
aylarında yapraklarını döker çiçekleri
yapraklarından önce açar. Renkleri sarıdır.
Yaprakları
karşılıklı dizilmiştir.
Meyveleri sonbaharda olgunlaşır. 1-1,5 cm boyundadır. Parlak kırmızı
renktedirler. Lezzeti buruktur.
Meyveleri şeker, müsilajlı maddeler ihtiva eder. Kabuklarında
ise reçineli maddeler, tanen ve müsilaj vardır.
Meyveleri yenir veya şurubu yapılır.
Faydası : Meyveleri ishali keser. Kabızlık yapar. Kabukları ateş
düşürür. Ağız paslanmasını giderir. Ağız
yaralarını geçirir. Şurubu, vücuda kuvvet verir.
Kimyon (kyminon)
: Maydanozgiller familyasından; Mayıs - Haziran aylarında bayez veya
pembemsi çiçekler
açan, 15 - 20 cm boyunda, bir yıllık otsu bir bitkidir.
Anavatanı Mısır'dır. Yaprakları dar ince şeritler halinde
parçalıdır. Çiçekleri 3-5 saplı
şemsiye
durumundadır. Meyveleri ovaldir. İçeriğinde,
reçine,
sabit ve uçucu yağlar
vardır. Keskin, hoş kokuludur. Tohumları baharat olarak kullanılır.
Faydası : İştah açar. Hazımsızlığı giderir. Mide ve
bağırsaklarda gaz birikmesini önler. Birikmiş gazı
söktürür.
Hava yutmayı önler. Sinirleri yatıştırır. Sinirsel
başdönmelerini keser. Anne sütünü
artırır. Aybaşı
kanamalarının
düzenli olmasını sağlar. İdrar
söktürür.
Yüksek tansiyonu düşürür. Bağırsak
solucanlarının
düşürülmesine
yardımcı olur. Romatizma ve şişmanlıkta faydalıdır. Hamileler
kullanmamalıdır.
Kiraz (prunus avlum)
: Gülgiller familyasından; anayurdu Asya olan, düz
kabuklu bir çeşit ağaç veya ağaçcıktır.
Genellikle yapraklanmadan önce çiçek
açar.
Meyvesi, etli ve tek çekirdeklidir. Ev
ilaçlarında
sapları, meyvesi,
kabuğu ve çiçekleri kullanılır.
Faydası : İdrar söktürür.
Böbreklerde biriken
zararlı maddelerin atılmasına yardımcı olur. Kabızlığı giderir.
Kanın temizlenmesine yardım eder. Nikris, romatizma, damar sertliği ve
mafsal kireçlenmesinde faydalıdır.
Karaciğer şişliğine iyi gelir. Safra akışını normale
döndürür. Sivilceleri önler.
Susuzluğu giderir.
Kabukları ishali keser. Ateşi düşürür.
Çiçekleri göğsü yumuşatır ve
öksürüğü giderir.
Kişniş
(kişniç) : Maydanozgiller familyasından;
Haziran - Ağustos ayları arasında pembe beyaz renkli
çiçekler
açan, 30 - 50 cm boyunda, oldukça fena kokulu bir
yıllık
otsu bir bitkidir. Nemli çayır ve sırtlarda yetişir.
Yaprakları açık yeşil renkli ve
tüylüdür.
Çiçekleri, dallarının uçlarında
şemsiye şeklinde
toplanmıştır. Meyveleri
nişasta, tanen, şekerler ve uçucu yağ taşır. Kişniş şekeri,
likör yapımı, pastacılık ve eczacılıkta kullanılır.
Faydası : İştah açar. Bağırsak gazlarını giderir. Sinirleri
yatıştırır. Hazmı kolaylaştırır. Sinirsel baş ağrılarını
keser. Karın ağrılarını giderir. Cinsel arzuyu kamçılar.
Aybaşı kanamasını düzenler. Doğumu kolaylaştırır.
Sürmenajda faydalıdır. Bayat yiyeceklerin zararını azaltır.
Fazla miktarda yenirse zararı görülür.
Kokuluyonca (melilotus) : Baklagiller familyasından, Avrupa'da ve
yurdumuzda yetişen, 30 - 100 cm boyunda,
iki yıllık otsu bir bitkidir. Gövdesi silindir
biçimindedir. Tüysüzdür.
Çok dallıdır.
Yaprakları almaşık dizilişlidir.
Sarı çiçekleri güzel kokuludur. Meyvesi
4 mm kadar
boyunda 1-2 tohumludur. Çiçekli ve yapraklı
dallarında
kumarin, melilotik ve kumarik asitler ile uçucu bir yağ
vardır.
Faydası : Hafif kabız vericidir. Romatizma ağrılarını dindirir.
Vücuda rahatlık verir.
Koruk (ekşi
üzüm) : Henüz olgunlaşmamış,
ekşi, ham üzümdür. Şerbeti yapılır.
Faydası : İştah açar. Kurdeşende faydalıdır. Göz
ağrılarını dindirir.
Kralotu (peucedanum
ostruthium) : Dantela gibi güzel yeşil yapraklı
bir bitkidir. Çiçekleri pembe ve beyaz
renkte olup, dallarının ucuna toplanmıştır. Yaprakları ilkbahar,
kökü ise sonbahar aylarında toplanıp, kurutulur.
Faydası : Mide ve bağırsak bozukluklarını giderir. İshali keser. Kanı
temizler. Damar sertliği ve nikriste
faydalıdır.
Kudrethelvası
(manna) : Bir çeşit dişbudak olan fraxinus
ornus ağacının torba şeklinde ve içi sıvı dolu yerine
yapılan kesiklerden çıkan sıvıdır. İçeriğinde
mannit
şekeri vardır. Yuvarlak, yassı, billuri, kuru parçalardır.
Rengi soluk sarımsı ve içi beyazdır. Kokusu bala benzer.
Lezzeti şekerlidir. Suda kolay erir.
Faydası : Kolay kullanılır, hoş bir müshildir.
Kudretnarı
(momordica) : Kabakgiller familyasından, tırmanıcı, ince
gövdeli, bir yıllık bir bitkidir. Yaprakları
saplı ve el gibi parçalıdır. Meyvesi olgunlaşınca,
birbirinden ayrılır. Meyveleri 10-15 cm boyunda şişkin ve iki
uçta incelmiş şeklindedir. Üzerinde kabarcıklar
vardır.
Turuncu - sarı renktedir. Ev ilaçlarında, zeytinyağı ile
karıştırılarak kullanılır.
Faydası : Mide ülserini tedavi eder. Egzama ve diğer cilt
hastalıklarında faydalıdır. Yaraların çabuk kapanmasını
sağlar.
Kuduzotu (dişotu)
: Dişotugiller familyasından, koyu yeşil renkli, çok yıllık
otsu bir bitkidir. Boyu 30-120 cm
arasındadır. Yaprakları sert ve dalgalıdır. Çakıllı,
çorak arazide yetişir. Çiçekleri
salkım
şeklindedir. Zehirlidir.
Faydası : Ödem hastalığında faydalıdır. Mesane taşlarının
düşürülmesine yardım eder. Spazm ve ağrıları
giderir.
Kurtayağı (lycopode)
: Kibritotunun en çok görülen şeklidir.
Boyu 1 m kadardır. Sporlu başaklarından kurtayağı
tozu denilen ve hekimlikte kullanılan sarı bir toz elde edilir.
Faydası : Karaciğer ve safra kesesi hastalıklarında faydalıdır.
Ağrıları dindirir. Romatizmada şikayetleri giderir.
Böbrek ve safra kesesi taşlarının
düşürülmesine yardımcı olur.
Kurtbağrı
(kurtbaharı) : Zeytingiller familyasından kış aylarında
yaprağını döken veya her zaman yeşil olan
odunsu bir bitkidir. Yurdumuzda adi kurtbağrı yetişir. 4-5 m boyunda
bir çalıdır. Çiçekleri beyazdır.
Meyveleri
parlak siyah renkte olup,
üzümsüdür. Bütün
orman bölgelerinde yetişir.
Faydası : Çiçekleri cilt kurumasında faydalıdır.
Meyveleri kullanılmamalıdır.
Kurtpençesi
(kurttırnağı) : Gülgiller familyasından
beşparmakotu adlı bitkinin salkım çiçekli, sapı
ve kökü bol
taneli, çok yıllık bir türüdür.
Yaprakları kullanılır.
Faydası : İshali keser.
Kuso (kusso)
: Gülgiller familyasından Habeşistan'da yetişen almaşık
yapraklı, katmerli çiçekli ve dişi organı
geniş tepecikli bir ağaçtır.
Faydası : Bağırsak solucanlarını düşürmeye yarar.
Kuşburnu (fructus
rosa canina) : Yabangülünün,
şeker, organik asit ve C vitamini bakımından zengin olan
meyvesidir.
Faydası : İdrar söktürür, ishali keser.Çayı ve marmelatı kansızlık için faydalıdır.
Kuşekmeği
(çobandağarcığı) : Turpgiller familyasından;
beyaz veya mor çiçekli otsu bir bitkidir.
Birçok türü
vardır.
Faydası : Basur memelerini tedavi eder. Boğaz ağrılarını
geçirir.
Kuşkonmaz
(asparagus) : Zambakgiller familyasından; çalı
veya yarı çalı halinde odunsu, çoğu sarılıcı, bazı
türleri de otsu olan Asya, Afrika ve Akdeniz
bölgesinde yetişen bir bitkidir. Yaprakları pul gibi ve almaşık
dizilişlidir. Çiçekleri
küçüktür.
Renkleri yeşilimsi veya beyazdır. Meyveleri
üzümsüdür. 150 kadar
türü vardır.
Tıbbi kuşkonmaz Trakya ve Doğu Anadolu'da yabani olarak yetişir.
Çiçekleri sarımsı yeşildir. Meyvesi
kırmızıdır. Kök ve rizomlarında şekerler, mannit, koniferin,
asparajin A ve C vitaminleri vardır. Hekimlikte
toprakta sürünen gövdesi,
kökü ve tomurcukları kullanılır. İlkbahar aylarında
toplanıp kurutulur.
Faydası : Kalp hastalıklarından doğan ödemleri giderir. İdrar
söktürür. İdrar yollarını temizler. Sinirleri
kuvvetlendirir. Kanı temizler. Karaciğer ve böbreklerin
muntazam çalışmasını sağlar. Karaciğer şişliğini indirir.
Dalak hastalıklarında faydalıdır. Zihin yorgunluğunu giderir. Sivilce
ve egzamanın iyileşmesinde yardımcı olur.
Kandaki şeker miktarını düşürür. El ve
ayaklarda
görünen şişlikleri indirir. Bel soğukluğu
böbrek ve
mesane
iltihabı olanlarla, çok sinirli kimselerin kullanmaması
gerekir.
Kuzukulağı (rumex) :
Karabuğdaygiller familyasından; nemli kırlarda yetişen, genellikle bir
kaç yıl yaşayan,
yeşil veya firfiri renkte orsu bir bitki cinsidir. Yaprakları
hafifçe kabarık ve geniştir. Meyveleri
üç
köşeli veya
yassıdır. Yurdumuzda yetişen türleri; Labada,
büyük
kuzukulağı, küçük kuzukulağı gibi
çeşitleridir.
Ev
ilaçlarında büyük ve
küçük kuzukulağının yaprakları kullanılır.
Faydası : Yaprakları ile salata yapılıp, yenir. İdrar
söktürür. Mide şişkinliğini giderir.
Egzamalar üzerine
kompress yapılır. Romatizmalılar, böbreklerinden hasta
olanlar, yememelidir.
Küçük
hindistancevizi (myristica) : Myristicaceae
familyasından; Anavatanı Molük olan, diğer sıcak
bölgelerde
de yetiştirilen, 16 - 18 m yüksekliğinde bir ağaç
ve onun
meyvesidir. Görünüş itibariyle Portakal
ağacına benzer.
Tohumları beyazımsı kül halinde ve yuvarlaktır. Kabuğu
soyulmuş
halde satılır. İçeriğinde uçucu bir yağ vardır.
Faydası : Vücudu kuvvetlendirir. Hazmı kolaylaştırır. İştah
açar. Kalp ve sindirim ilaçları yapmakta
kullanılır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder