Antioksidanlar

 ANTİOKSİDAN TANIMI

 
Antioksidan, oksidan maddelerin hücreye zarar vermesini engeller. Serbest radikallerin etkilerini nötralize ederek onların neden oldukları dejeneratif hastalıklar ve erken yaşlanma süreçlerini başlatan zincirleme reaksiyonları engelleyen moleküllerdir.

Canlılarda, kimyasal prosesler, özellikle oksitlenme, serbest radikallerin oluşmasına neden olur. Yüksek derecede reaktif olan serbest radikaller farklı moleküller ile kolayca reaksiyona girebilir ve böylece hücrelere, canlıya zarar verebilir. Antioksidanlar serbest radikallerle reaksiyona girerek (onlarla bağ kurarak) hücrelere zarar vermelerini önlerler. Bu özellikleriyle hücrelerin anomalileşme, ve sonuç olarak tümör oluşturma risklerini azalttıkları gibi, hücre yıkımını da azalttıkları için, daha sağlıklı ve yaşlılık etkilerinin minimum olduğu bir yaşam yaşama şansımızı yükseltirler.

1-TAM TAHILLAR

Sabahları kahvaltı gevreği ile kahvaltı etme alışkanlığınız varsa şanslısınız. Çünkü kahvaltı gevreği, sandığınızdan daha fazla bitkisel ilaç özelliği taşıyor. Tabii tam tahıllılar grubundaysa... Ya da bulgur, kahverengi pirinç gibi gıdaları tüketerek de tahılın faydalarından yararlanmış oluyorsunuz. Tahıldaki E vitamini; kanser, ki özellikle prostat kanserine karşı önleyici olmada rol oynayan kuvvetli antioksidan anlamına geliyor.

Çalışmalar tahılların; bağışıklık sistemini desteklediğini, Alzheimer hastalığının ilerlemesini yavaşlattığını, romatizma tedavisinde etkili olduğunu, güneş yanığına karşı iyi geldiğini ve erkeklerin kısırlık tedavisinde destekleyici olduğunu gösteriyor. Tahıllar ayrıca IP-6 olarak bilinen; meme, kolon ve karaciğer kanserlerine karşı korunmaya yardım eden fitik asit yönünden de zengin.

2-SOYA

Son zamanların popüler gıdalarından olan soya, bu popüleritesini bileğinin hakkıyla kazanmışa benziyor. Zira soya; kanseri önlemeye yardımcı oluyor, kolesterolü düşürüyor, kemik erimesine karşı mücadele ediyor ve menopozun etkilerini azaltıyor. Soyanın bütün yararları, vücuttaki doğal östrojene benzeyen “genistein” ve diğer izoflavon’ları içermesinden kaynaklanıyor. Çalışmalar gösteriyor ki genistein; meme, kolon ve prostat kanserlerini önlemeye yardımcı oluyor. Ayrıca soya, HDL kolesterole etki etmeden, LDL (kötü kolesterol) seviyesini düşürebiliyor. Soya, kemik erimesine karşı mücadele edebiliyor ve sıcak basmaları gibi menopoz etkilerini hafifletmeye yardımcı oluyor.

3-HAVUÇ VE DİĞER SARI-TURUNCU SEBZELER

Havuç ve diğer sarı-turuncu sebzeler; iyileştirici özellikli karoten ailesinin bir üyesi olan beta-karoten adlı antioksidan deposudurlar. Pancar, şeker patates ve diğer sarı-turuncu sebzeler, beta-karoten içerikleriyle kansere; özellikle akciğer, mesane, meme, yemek borusu ve mide kanserlerine; kalp hastalığına ve romatizmaya karşı koruyucu özelliktedirler.

Şunu unutmamak gerekiyor ki, pişmiş sarı-turuncu sebzeler, pişmemiş olanlara oranla bir hayli yüksek antioksidan içeriyorlar.

4-ÇAY

En çok tükettiğimiz içeceklerden biri, çay. Dejeneratif hastalıkları engellemede en iyi tedavi yolu olduğunu biliyor muydunuz? Çay, dikkat çekici bir biçimde kanser, kalp hastalığı, felç ve diğer hastalık risklerini azaltıyor. Yeşil çayın, siyah çaya göre daha fazla antioksidan içerdiği bilinen bir gerçekti; fakat son çalışmalar her ikisinin de eşit miktarda yararlı olduğunu gösteriyor.

5-ISPANAK

Temel Reis’i düşünün; ıspanağı yediğinde güçleniyor, Kabasakal’la mücadele edebiliyordu. Çünkü ıspanaktaki lütein (bir antioksidan maddesi), ıspanağın içeriğindeki ana maddedir ve vücuda güç kazandırır. Çalışmalar gösteriyor ki, ıspanak yiyen insanlarda iki yaygın göz hastalığı olan katarakt ve sarı nokta hastalığı gelişimi daha az görülüyor. Lütein, retinayı güneşin zararlı etkilerinden koruyor ve göze zarar veren serbest radikallerle mücadele ediyor. Bazı çalışmalar, lütein’in kalp hastalıklarını engellemede de yardımcı olduğunu gösteriyor.

6-SARIMSAK

Sarımsak, belki de dünyada bilinen en eski doğal tedavi bitkisidir. Kanser, kalp hastalıkları ve yaşlanma etkilerine karşı mücadele eder. İçindeki sülfür bileşeni, sarmısağı kötü kokusuyla ünlü hale getirse de sarımsağın iyileştirici etkisinden de sorumlu olan maddedir kendisi. Çalışmalar, sarmısağın kalp sağlığını koruduğunu, kolesterol seviyesini dengede tuttuğunu, yüksek tansiyonu düşürdüğünü ve serbest radikallere karşı mücadele ettiğini gösteriyor. Unutmayın, düzenli olarak sarımsak yemek, kanseri önlemede birebir. Ayrıca sarmısak, güçlü bir mantar önleyici özelliği taşıyor ve astım, mantar enfeksiyonları tedavisine yardımcı oluyor.

7-KIRMIZI ÜZÜM

Biraz kırmızı şarap, kalp atış hızınızı daha uzun ve güçlü hale getirir. Neden? Çünkü resveratrol ve kersetin maddeleri içerir kırmızı üzüm. Bu kuvvetli antioksidanlar kalp sağlığını destekler, kandaki pıhtılaşmayı azaltır, kan damarlarının açık ve esnek olmasını sağlar. Resveratrol aynı zamanda vücudu kansere karşı korur ve iltihaplı hastalıklar, gastrik ülser, felç ve kemik erimesi hastalıkları riskini azaltır

8-DOMATES

Domates, hızla en popüler sağlıklı yiyecekler arasına giriyor. Tabii bunun için geçerli nedenleri var. Kanserle savaşıyor, ten lekesi dejenerasyonlarını ve kataraktı önlüyor, ilerleyen yaşlarda zihinsel işlevlerin sürdürülmesine yardımcı oluyor. Likopen içeren domates, karoten ailesinin de bir üyesi. Beta-karoten içeriği ile diğer meyvelerden iki kat daha güçlü.

Yapılan çalışmalara göre, daha fazla domates tüketen erkeklerin prostat kanserine yakalanma oranları daha düşük. Ayrıca çalışmalar, likopenin akciğer, kolon ve meme kanserini önlemeye yardımcı olduğunu da gösteriyor. Domates, bağışıklık sistemini güçlendiren antioksidan glütasyon da içeriyor.

Bir hatırlatma: Domatesi pişirilmiş halde yemeyi tercih edin. Sıcaklık, istenen antioksidanın vücut için daha kolay açığa çıkmasına izin veriyor. Likopen yağda çözünebilir bir madde olduğundan, domatesi yağ ile birlikte yemek, içindeki likopenin vücut tarafında emilimini kolaylaştırıyor.

9-BROKOLİ

Anneniz “brokolini bitir” dediğinde hep ağız burun büktünüz belki. Ama artık annenizin sözünü dinleme zamanı! Brokoli ve lahana, Brüksel lahanası, karnıbahar gibi diğer turpgiller, kanser ve kalp hastalıklarını önleyiciler. Turpgiller, indol-3-karbinol (östrojen seviyesini aşağı çeken güçlü antioksidan) içeriyor. Bu nedenle meme kanseri ve diğer östrojen etkili yumurtalık ve rahim kanserlerini önleyici etkileri var.

Çalışmalar gösteriyor ki brokoli, kanser gelişimine yol açabilen rahim anomalilerine karşı savaşmada da etkili. Bu sebze ayrıca kanser ve kalp hastalıklarını önleyen beta-karoten bileşeni de içeriyor.

10-BÖĞÜRTLEN

Sadece böğütlen değil, tüm üzümsü yiyecekler lif, mineral, vitamin ve iyileştirici antioksidan içeriyorlar. Böğürtlen, yabanmersini ve ahududunun içeriğinde bol miktarda bulunan antioksidanlar, kanser ve kalp hastalıklarını önlemeye yardımcı oluyor. Çilek, ahududu ve böğürtlen, ellagic asit içeriyorlar ve bu madde kanserojenlerle savaşma özelliğine sahip. Yabanmersini, ileri yaşa bağlı olarak oluşan kognitif fonksiyon bozukluğunu (idrak etme sorunu) gözle görülür biçimde geciktiriyor.